نمونه‌گیری از خاک

هدف از مطالعات ژئوتکنیک و اکتشافات صحرایی تعیین مشخصات خاک جهت شناسایی رفتار آن است. که بر اساس نتایج حاصل از حفاری­‌ها و آزمایش‌­های صحرایی و آزمایشگاهی تعیین می‌­گردد. از این رو می‌­بایست نمونه‌­­هایی از خاک تهیه و جهت انجام آزمایش به آزمایشگاه ارسال گردد. نکته قابل تامل در نمونه‌گیری از خاک این است که نمونه مورد نظر می‌­بایست معرف شرایط واقعی خاک در محل باشد. از این رو مشخصات نمونه‌گیر، نحوه نمونه‌گیری، شرایط حمل و نگهداری نمونه بسیار حائز اهمیت است.

انواع نمونه با توجه به قابلیت انطباق با شرایط صحرایی به دو دسته زیر تقسیم می­‌شود:
• نمونه دست خورده
• نمونه دست نخورده

نمونه دست خورده

در نمونه دست خورده ساختار صحرایی خاک، درصد تخلخل و رطوبت تغییر می‌­کند ولی اندازه ذرات حفظ می‌­شوند. از جمله آزمایش‌­هایی که بر روی نمونه دست خورده انجام می‌­شود می‌­توان به حدود اتربرگ، حد انقباض و دانه‌بندی اشاره کرد. در خاک‌های دانه‌­ای اخذ نمونه دست نخورده بسیار مشکل است. از این رو نمونه را به اندازه دانسیته صحرایی آن متراکم می‌­کنند. این نوع نمونه به نام نمونه بازسازی شده شناخته می‌­شود. همچنین می‌­بایست به این نکته توجه کرد که در خاک‌­های دانه­‌ای سیمانته شده نمی‌­توان نمونه باز سازی شده ساخت زیرا باعث از بین رفتن سیمانتاسیون آن خواهد شد. 
در شکل ۱ تا ۳، نمونه‌­ای از نمونه­‌های دست خورده اخذ شده توسط شرکت مهندسین مشاور باران خاک وپی آورده شده است.

شکل ۱: نمونه دست خورده اخذ شده توسط شرکت مهندسین مشاور باران خاک و پی

 


شکل ۲: نمونه دست خورده اخذ شده توسط شرکت مهندسین مشاور باران خاک و پی

 

شکل ۳: نمونه دست خورده اخذ شده توسط شرکت مهندسین مشاور باران خاک و پی


شرایط نگهداری نمونه دست خورده بسته به شرایط مورد نیاز پروژه انجام می‌­گیرد. در صورت، لزوم حفظ رطوبت نمونه آن را در داخل فویل بسته بندی و حفظ می‌­کنند. چند نمونه از نمونه‌­های اخذ شده توسط شرکت مهندسین مشاور باران خاک و پی در شکل ۴ تا ۸ آورده شده است.

 


شکل ۴: بسته بندی نمونه دست خورده توسط شرکت مهندسین مشاور باران خاک و پی

 


شکل ۵: بسته بندی نمونه دست خورده توسط شرکت مهندسین مشاور باران خاک و پی

 


شکل ۶: بسته بندی نمونه دست خورده توسط شرکت مهندسین مشاور باران خاک و پی

 


شکل ۷: خروج نمونه از داخل نمونه گیر توسط شرکت مهندسین مشاور باران خاک و پی

 


شکل ۸: نمونه گیری توسط کربارل دوبل توسط شرکت مهندسین مشاور باران خاک و پی

نمونه دست نخورده

در نمونه دست نخورده پارامترهای خاک جهت انجام کلیه آزمایش‌ها عینا مشابه خاک موجود در محل می‌­باشد.

از جمله نمونه گیرهایی که نمونه دست نخورده حاصل می‌­کند نمونه گیر جدار نازک و یا شلبی است. که نسبت قطر بیرونی به قطر درونی آن کم است و توسط فشار به داخل خاک هدایت می‌­شود.

در عملیات اخذ نمونه شلبی در شرکت مهندسین مشاور باران خاک و پی مطابق شکل‌­های ۹ تا ۱۳ پس از اخذ نمونه دو سر آن جهت حفظ رطوبت و ایزوله کردن آن، موم اندود می‌­شود. اطلاعات مربوط به نام پروژه، نام گمانه، عمق حفاری، جهت بالا و پایین نمونه و بخشی از اطلاعات مورد نیاز بر روی آن الصاق می‌­گردد و سپس نمونه داخل لوله پولیکا قرار داده شده و درپوش آن بسته می‌­شود و نسخه دیگری از اطلاعات نیز بر روی آن الصاق شده و جهت انتقال به آزمایشگاه با احتیاط حمل می‌­گردد.

 


شکل ۹: نمونه شلبی موم اندود شده اخذ شده توسط شرکت مهندسین مشاور باران خاک و پی

 


شکل ۱۰: نمونه شلبی موم اندود شده اخذ شده توسط شرکت مهندسین مشاور باران خاک و پی

 


شکل ۱۱: نمونه شلبی موم اندود شده اخذ شده توسط شرکت مهندسین مشاور باران خاک و پی

 


شکل ۱۲: نمونه شلبی موم اندود شده اخذ شده توسط شرکت مهندسین مشاور باران خاک و پی

 


شکل ۱۳: نمونه شلبی داخل لوله پولیکا و آماده انتقال به آزمایشگاه شرکت مهندسین مشاور باران خاک و پی