مطالعات هیدرولوژی(Hydrology)

مطالعات هیدرلوژی یا آب­شناسی به معنای وسیع کلمه علم مطالعه آب بر روی کره زمین است. یعنی علمی که در مورد پیدایش، چرخش و توزیع آب در طبیعت، خصوصیات فیزیکی  وشیمیایی آب، واکنش­های آب در محیط و ارتباط آن با موجودات زنده بحث می­کند. هیدرولوژی به سه دسته: هیدرولوژی آب سطحی، هیدرولوژی آب زیزمینی و هیدرولوژی دریایی تقسیم می­شود. در این شرکت مهندسین مشاور، هیدرولوژی آب سطحی و هیدرولوژی آّب زیرزمینی انجام می­شود.

هیدرولوژی آب سطحی: این مطالعات شامل رابطه بین بارندگی و رواناب، مسیرهایی که آب­های سطحی طی می­کنند و وقوع سیل وخشکسالی است. شکل حوضه آبریز، مشخصات فیزیوگرافی آن، نوع خاک و زمین­شناسی، نوع پوشش گیاهی، تبخیر و… جنبه­های موثر در مدلسازی بارندگی و رواناب است. می­توان با استفاده از نرم ­افزار  HEC-HMS و HEC-RAS تولید شده توسط مرکز مهندسی هیدرولوژی مدل­سازی کرد. نرم افزار HEC-HMS شامل بسیاری از روش­های تجزیه و تحلیل آب از قبیل رویداد نفوذ، هیدروگراف واحد و مسیریابی آب است. نرم افزار HEC-RAS نیز جهت روندیابی جریان در رودخانه قابل استفاده است و می­توان تاثیر هر نوع سازه آبی مانند: پل، بند، سد و آبگذر را در  روندیابی مشاهده کرد. از خروجيهاي مدل فوق مي توان به تغييرات پروفيل سطح آب در دبي هاي با دوره بازگشتهاي مختلف در بازه هاي مورد نظر در رودخانه، مقادير سرعت جريان، عمق نرمال، عمق بحراني، و خصوصيات و پارامترهاي هيدروليكي در رودخانه اشاره كرد.

هیدرولوژی آب­های زیرزمینی: هرگونه مطالعات هیدرولوژیکی بدون در نظر گرفتن آب­های زیرزمینی و زیرسطحی منطقه ناقص خواهد بود. نرم افزار  Dipsبرای این منظور استفاده می­شود.

 

به طور کلی در مطالعات هیدرولوژی موارد زیر مورد بررسی قرار می­گیرد:

  1)تعیین شرایط جوی شامل اطلاعات مربوط به تغییرات دما (حداکثر و حداقل دمای محیط در یک دوره زمانی حداقل بیست ساله)، رطوبت نسبی(حداکثر و حداقل و متوسط روزانه، ماهانه و فصلی)، فشار، نزولات جوی باران و برف (حداکثر، سالیانه و متوسط فصلی)، تابش خورشید، حداکثر سرعت و جهت باد غالب، میزان گرد و غبار و گازهای خورنده، میزان رعد و برق.

2)مطالعات هیدرولوژی جهت ارزیابی حوضه­های آبریز، وضعیت آبهای سطحی، میزان بارندگی سالیانه، اطلاعات هیدرولیکی آبراهه­های درجه یک (رودخانه­های دائمی) و درجه دو (رودخانه­های فصلی)، دبی و سرعت جریان آب در فصول مختلف، طغیان­های فصلی  و سالی، حجم سیلابها و دوره بازگشت رودخانه­ها براساس اطلاعات و آمار موجود سازمان هواشناسی.

3) تعیین مقادیر شسته­شدن آبراهه­ها و مسیلها و تعیین عمق لوله­گذاری.

4) ارزیابی مخاطرات سیلابها، روان­آبها و سقوط بهمن، ارائه تمهیدات لازم جهت عدم آسیب­دیدگی به خط لوله و تاسیسات.

5) تعیین محل زمین­های آبدار و باتلاقی، بررسی شناوری لوله­ها و نحوه جلوگیری از آن­ها

6) مطالعات ژئوهیدرولوژی جهت ارزیابی وضعیت آب­های زیرسطحی و ارائه تمهیدات لازم جهت عدم آسیب­دیدگی به کلیه خطوط لوله و انشعابات و تاسیسات.

 

 

به عبارت دیگر فعالیت­های هیدرولوژی که به صورت گزارش ارائه می­شود به شرح زیر است:

  • خلاصه­ای از عوارض سایت مربوط به جنبه­های هیدرولوژی، توپوگرافی و زمین­شناسی
  • بررسی شرایط سیلاب­های محلی و ارائه راه­حل جهت دفع آب­های حاصل از بارش خارج محوطه که تاکنون به طور طبیعی از این محوطه دفع می­گردیده است.
  • تغییرات رقوم آب زیرزمینی
  • بررسی پتانسیل مخاطرات ژئوتکنیکی مانند رانش، آب­شستگی، تورم، روانگرایی و…
  • اطلاعات مربوط به هیدرولوژی منطقه (هیدرولوژی عمومی) آمار بارندگی در ایستگاه نزدیک، دوره بازگشت، روابط منحنی­های شدت- مدت بارندگی (جهت طراحی آب­های سطحی و کانال­های زهکش) و شدت بارندگی مبنای طراحی
  • مطالعات هیدرولوژی در خصوص سیلاب و حوضه آبریز و رودخانه موجود در نقشه WATER SUPPLY PLAN

همچنین در مورد پروژه­های آب­رسانی به مجموعه تاسیسات، موارد زیر در نظر گرفته خواهد شد:

  • مدارک و مستندات در خصوص پیوست تخصیص از رودخانه
  • بررسی تاثیر پارامترهای فیزیوگرافی و اقلیمی رودخانه
  • مطالعات رسوب رودخانه
  • مطالعات هواشناسی و هیدرولوژی رودخانه
  • مطالعات منابع آب
  • انجام مطالعات ارزیابی زیست محیطی و انتخاب روش مناسب برای برداشت
  • مطالعات طرح مهندسی رودخانه
  • مطالعات هیدرولیکی سازه آبگیر
  • روش آب­گیری و رسوب­گیری و حفاظت آن
  • مطالعات زمین­شناسی و رقوم آب­های زیرزمینی
  • روش مناسب انتقال آب (زیرزمینی و رو زمینی) از آبگیر با توجه به شرایط اقلیمی هیدرولوژی و زمین­شناسی